Wie Was Harry Mulisch? Leer Deze Schrijver Kennen

de banner voor de blog over wie was Harry Mulisch

Table of Contents

Harry Mulisch schreef boeken die over de hele wereld zijn gelezen in verschillende talen. Zijn levensverhaal is erg interessant.

Geboorte

Harry Mulisch wordt in 1927 geboren in Haarlem. Hij is de zoon van een Joodse moeder en een Oostenrijks-Hongaarse vader.

De vader van Harry Mulisch vocht mee in de eerste wereldoorlog – en zijn moeder komt uit een bankiersfamilie. Zijn vader (Kurt Viktor Mulisch) komt via haar vader in contact met de moeder van Mulisch, Alice Schwarz.

Zijn moeder is pas 18 als ze hem krijgt. Zijn vader is in de dertig. Zijn ouders gaan uit elkaar als Harry negen is.

Hij werd grotendeels opgevoed door de Duitse huishoudster Frieda Falk.

Hoe is het schrijverschap van Harry Mulisch ontstaan?

Harry Mulisch zei zelf altijd al dat je een schrijver bent, en je het niet kunt worden; het moet in je zitten.

Voor Mulisch begon deze periode in zijn leven toen hij op de middelbare school zat. Hij was echter meer bezig met andere dingen, zoals het doorspitten van scheikundige formules – en het kennis maken met meisjes.

Hierdoor mistte Mulisch een belangrijk examen waardoor de decaan het wel genoeg vond met deze scholier en aangaf dat Mulisch niet meer terug hoefde te komen.

Dit vond Mulisch prima – hij spendeerde zijn tijd toch aan belangrijkere zaken.

Eerste verhaal

Na de oorlog begon het leven voor Mulisch serieuze vormen aan te nemen. Zijn vader zat een gevangenisstraf uit vanwege samenwerken met de Duitsers in de oorlog, waardoor Mulisch een deel van de huisraad moest verkopen om rond te komen.

In de tussentijd wijdde de jonge schrijver zich aan zijn debuutverhaal: de kamer. Het verhaal gaat over een jongen, die langs een kamer woont, goede muziek hoort en gefascineerd raakt.

Het was het begin van een heel groot oeuvre, dat tot op de dag van vandaag nog goed gelezen wordt.

Het verhaal verscheen in 1947 in Elseviers weekblad waarmee zijn naam in de schrijverswereld een feit was.

Mulisch wist na het lezen van deze publicatie dat dit het was dat waar hij zijn hele leven aan zou wijden.

Toen ik de krant opensloeg en het zag staan, wist ik: dit is het. Alles wat er verder in de krant stond, werd overstraald door het licht dat ik toen zag, en ook alles in alle andere kranten en boeken waar ook ter wereld, te land, ter zee of in de lucht, – ik keek naar mijn naam als naar de opkomende, zij het voorshands verkeerd gespelde zon, die sterren en planeten deed verbleken.

De schrijver in Mulisch was opgestaan, een feit dat de wereld later ook zou kennen.

Tot welke stroming behoorde Mulisch?

Mulisch behoorde tot geen stroming. Je had in de literatuur na de oorlog verschillende stromingen, zoals de vijftigers.

Mulisch heeft zich nooit aangetrokken tot een groep gevoeld. De enige club waar hij toebehoorde waren de herenclub en de kring.

Wat is het eerste boek van Mulisch?

Het eerste boek van Mulisch is Archibald Strohalm. Het verhaal gaat over een man, die door de stad gek wordt aangekeken – niemand begrijpt hem – hij leidt zijn eigen leven, doet rare dingen en werkt aan een groot plan. Het is een goed debuut, dat een andere manier van schrijven bracht in de literatuur. Volgens Jeroen Brouwers was het gedaan met spruitjeslucht.

Wat is het laatste boek van Mulisch?

Dat is Siegfried, gepubliceerd in 2001. Het boek gaat over Hitler. Het is een roman waarbij twee medewerkers van Hitler in de oorlog de zorg op de pasgeboren zoon van Hitler op zich moeten nemen. Ze houden van het kind, maar moeten wel een verschrikkelijke beslissing accepteren.

Kenmerken

Het belangrijkste kenmerk van het werk van Harry Mulisch is (natuurlijk) de tweede wereldoorlog. Mulisch maakte de oorlog niet alleen mee, hij zei ook over zichzelf dat hij de tweede wereldoorlog was. Dit roept om een uitleg:

De ouders van Mulisch vertegenwoordigen de beide kanten van de oorlog. Zijn vader het slechte, omdat hij collaboreerde met de bezetter door te werken voor een bank die zich ontfermde over de gestolen spullen van Joodse burgers – en zijn moeder die als jodin gevaar liep.

Ze werd zelfs eens opgepakt. Haar stond hetzelfde lot te wachten als zoveel anderen. Echter kon haar voormalige echtgenoot ervoor zorgen dat ze vrijkwam, en de oorlog overleefde. Dit gegeven zorgde ervoor dat Mulisch de oorlog altijd liet terug komen in een van zijn boeken.

Wetenschap

Stel dat Mulisch niet tijdens zijn middelbare school andere interesses had. Dan was de kans groot geweest dat Mulisch zijn diploma’s had behaald en een wetenschapper was geworden.

De wetenschap is in zijn boeken nooit ver weg. Het speelt altijd wel een rol.

De wetenschap komt helemaal tot wasdom in de ontdekking van de hemel.

Vrouwen

De geruchten over vrouwen en Mulisch nemen de grootste vormen aan – zeker over het aantal vrouwen waarmee Mulisch het bed mee heeft gedeeld.

Daarnaast hebben de vrouwen in de boeken zelden een traditionele rol. Zou dit komen doordat Mulisch zelf geen ‘normale’ moeder heeft gehad?

Bijzondere boeken

Dit kenmerk zetten we erbij, omdat Mulisch in zijn werk verschillende elementen verwerkte die bijzonder waren (op een positieve manier).

Je moet denken aan het verwerken van de grote filosofen in zijn boeken. Dit zie je verder niet in de Nederlandse literatuur – en daarom is het bijzonder. We love it.

Kinderen

Mulisch kreeg drie kinderen: Anna, Frieda en Menzo. Zijn dochters komen uit het huwelijk met Sjoerdje Woudenberg – en Menzo, zijn zoon wordt geboren uit de relatie met Kitty Saal.

De kinderen en partner hebben meerdere keren in de aandacht van de media gestaan:

Meer hierover in een interview met Kitty Saal en Anna en Frieda Mulisch.

Verfilmingen

Meerdere boeken van Mulisch werden verfilmd, zoals De aanslag door Fons Rademakers en de ontdekking van de hemel door Jeroen Krabbe.

De Aanslag won zelfs een Oscar. Het zijn ook prachtige films, die je ook kunt kijken als je niet echt een lezer bent.

Je kunt de films van de aanslag en de ontdekking van de hemel bekijken op YouTube.

Harry Mulisch huis

Harry Mulisch was bij leven al bezig om geschiedenis te schrijven. Hij wilde namelijk als schrijver eeuwig worden gelezen.

Hierom maakte hij van zijn werkkamer een plek dat de moeite waard is om bezocht te worden. Dit wilde hij bereiken.

En dat is ook gelukt. Na zijn overlijden in 2010, werd zijn woning omgedoopt tot het Harry Mulisch Huis en kunnen bezoekers het een keer per jaar bezoeken, namelijk tijdens de museumnacht van Amsterdam.

Hiervoor moet je kaarten, dan kun je naar dit museum, en naar velen anderen.

Welke prijzen heeft Harry Mulisch gewonnen?

Mulisch heeft verschillende prijzen gewonnen – de eerste was de Reina geerlingsprijs. Daarna zouden er nog veel prijzen volgen.

De PC Hoofdprijs was voor hem de belangrijkste en grootste.

Gedichten

Minder bekend zijn de gedichten van Harry Mulisch. Sommige mensen vinden ze mooi en anderen vinden ze niets. Lees er een paar en oordeel zelf.

Graf

Als Mulisch op 83-jarige leeftijd overlijdt en wordt begraven op Zorgvlied, de begraafplaats waar veel bekende Nederlands liggen begraven, is het laatste hoofdstuk van zijn leven geschreven.

Je kunt het graf zelf bezoeken – gebruik deze plattegrond om het graf van Mulisch gemakkelijk te vinden.

Was Mulisch arrogant?

Nee. Volgens de mensen die hem echt kende was Mulisch eerder verlegen. Het punt waar sommige mensen over vielen, was dat Mulisch zichzelf goed vond en niet te beroerd was om dat ook op camera uit te spreken.

Daarmee jaagde hij een hoop mensen het harnas in. Deze mening kreeg Mulisch al zijn hele leven te horen. Hij zei daarover: mensen wilde me een klap verkopen om de manier waarop ik sprak of bewoog.

Kortom: Mulisch had zowel goede vrienden als mensen die hem niet mochten.

Waarom is Harry Mulisch een goede schrijver?

Daarvoor hebben we twee redenen.

Unieke schrijfstijl

Door onze blinde liefde voor lezen, hebben we al best veel gelezen. We kunnen zeggen dat maar weinig schrijvers bij de stijl van Mulisch in de buurt komen.

Eigenlijk in geen enkele roman van de schrijver zijn de zinnen of de verhaallijn standaard, het is altijd een unieke boek.

Hierdoor zijn sommige boeken heel goed – en anderen boek wat minder. Het is en blijft een subjectief gegeven.

Diepgang

Waarom Harry Mulisch nog meer een goede schrijver is, is omdat zijn boeken een ongekende diepgang hebben.

Neem bijvoorbeeld de roman de aanslag. Je zou voor dit boek een chronologische volgorde kunnen maken van de gebeurtenissen – en het daarbij laten.

Mulisch koos voor wat anders en werkte verschillende gebeurtenissen en personages helemaal uit.

Het zijn geen boeken die je zomaar even uitleest. Dat is belangrijk om te onthouden. Want regelmatig worden over Mulisch’ boeken gezegd dat er geen doorkomen aan is.

Dat klopt, maar voor goede boeken is nadenken en zweten een vereiste.

Meer weten over Mulisch?

Bekijk hier een interview met Ivo Niehe, of een documentaire waarin Mulisch terugkeert in zijn ouderlijke huizen of een interview met studenten tijdens college tour.

Meer schrijvers